ArticleSEO

robots.txt คืออะไร แนะแนวทางวิธีเขียน

robots.txt ?? : เคยสงสัยไหมว่า เวลาที่เราค้นหาข้อมูลอะไรสักอย่างบนโลกออนไลน์ ทำไม Search Engine อย่าง Google ถึงรู้จักเว็บไซต์ต่างๆ และนำเสนอผลลัพธ์ที่ตรงกับความต้องการของเราได้ คำตอบส่วนหนึ่งก็มาจากเจ้า robots.txt ไฟล์ลับๆ ที่แอบซ่อนอยู่เบื้องหลังเว็บไซต์ของคุณเอง

robots.txt คืออะไร?

robots.txt คือ ไฟล์ข้อความธรรมดาที่ทำหน้าที่เหมือนป้ายบอกทางสำหรับบอทของ Search Engine (Search Engine Bots) เหล่านี้เปรียบเสมือนแมลงสาบตัวน้อยๆ ที่คอยรวบรวมข้อมูลตามเว็บไซต์ต่างๆ เพื่อนำไปสร้างฐานข้อมูลให้กับ Search Engine robots.txt จะช่วยกำหนดว่า บอทเหล่านี้สามารถเข้าถึงและเก็บข้อมูลส่วนไหนของเว็บไซต์เราได้บ้าง

บอทของ Search Engine ทำงานอย่างไร?

ลองนึกภาพคลังสินค้าขนาดใหญ่ที่เต็มไปด้วยสินค้ามากมาย หน้าที่ของบอทก็เหมือนกับพนักงานคลังสินค้าที่คอยเก็บรวบรวมข้อมูล เช่น ชื่อ ประเภท และจำนวนสินค้า บอทจะเข้าไปเยี่ยมชมเว็บไซต์ของคุณ ค้นหาและเก็บข้อมูลหน้าเว็บ บทความ รูปภาพ ตลอดจนไฟล์ต่างๆ เพื่อนำไปสร้างดัชนี (Index) ฐานข้อมูลขนาดมหึมาที่ช่วยให้ Search Engine ค้นหาเว็บไซต์ที่เกี่ยวข้องกับการค้นหาของผู้ใช้งาน

robots.txt ทำหน้าที่อะไร?

robots.txt เปรียบเสมือนป้ายบอกทาง ช่วยให้คุณควบคุมการทำงานของเหล่าบอทเหล่านี้ได้ คุณสามารถกำหนดได้ว่า บอทสามารถเข้าถึงหน้าเว็บใดบ้าง หรือห้ามเข้าถึงหน้าเว็บใดบ้าง

ยกตัวอย่างเช่น คุณอาจจะไม่อยากให้บอทเก็บข้อมูลหน้า “เข้าสู่ระบบ” ของเว็บไซต์คุณ robots.txt ก็จะช่วยป้องกันไม่ให้ข้อมูลส่วนตัวของผู้ใช้งานรั่วไหล นอกจากนี้ คุณยังสามารถใช้ robots.txt เพื่อป้องกันไม่ให้บอทเก็บข้อมูลไฟล์ที่ไม่สำคัญ เช่น ไฟล์รูปภาพขนาดเล็ก ซึ่งจะช่วยประหยัดทรัพยากรของเว็บไซต์

ทำไม robots.txt ถึงสำคัญสำหรับ SEO?

SEO (Search Engine Optimization) คือกระบวนการปรับแต่งเว็บไซต์ของคุณให้ติดอันดับต้นๆ ในผลการค้นหา robots.txt มีบทบาทสำคัญใน SEO ด้วยเหตุผล 2 ประการ

robots.txt ช่วยให้ Search Engine ค้นหาคอนเทนต์ที่สำคัญ

Search Engine จะใช้ข้อมูลจาก robots.txt เพื่อตัดสินใจว่า หน้าเว็บใดบ้างที่ควรนำมาแสดงในผลการค้นหา หาก robots.txt ของคุณเขียนไม่ถูกต้อง Search Engine อาจเข้าใจผิดและไม่นำหน้าเว็บที่สำคัญของคุณมาแสดงผล ส่งผลให้เว็บไซต์ของคุณสูญเสียโอกาสในการดึงดูดผู้เข้าชม

robots.txt ช่วยประหยัดทรัพยากรเว็บไซต์

บอทของ Search Engine จะร้องขอข้อมูลจากเว็บไซต์ของคุณทุกครั้งที่เข้ามาเยี่ยมชม หากเว็บไซต์ของคุณมีไฟล์ที่ไม่สำคัญจำนวนมาก บอทเหล่านี้จะต้องใช้เวลาและทรัพยากรในการดึงข้อมูล ซึ่งอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของเว็บไซต์ robots.txt ช่วยให้คุณสามารถบล็อกการเข้าถึงไฟล์ที่ไม่สำคัญ ช่วยให้เว็บไซต์ของคุณทำงานได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากขึ้น

องค์ประกอบของไฟล์ robots.txt

ไฟล์ robots.txt ประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก

User-agent

User-agent ระบุประเภทของบอทที่คุณต้องการควบคุม ตัวอย่างเช่น Googlebot เป็น User-agent ของ Google Bingbot เป็น User-agent ของ Bing คุณสามารถระบุ User-agent หลายตัวในไฟล์ robots.txt

Disallow

Disallow ใช้เพื่อบล็อกบอทไม่ให้เข้าถึงไดเรกทอรีหรือไฟล์ที่ระบุ ตัวอย่างเช่น

Disallow: /wp-admin/

คำสั่งนี้จะบล็อกบอทไม่ให้เข้าถึงไดเรกทอรี /wp-admin/ ซึ่งเป็นไดเรกทอรีสำหรับผู้ดูแลระบบ WordPress

Allow (เสริม)

Allow ใช้เพื่ออนุญาตให้บอทเข้าถึงไดเรกทอรีหรือไฟล์ที่ถูกบล็อกโดย Disallow ตัวอย่างเช่น

Disallow: /wp-admin/
Allow: /wp-admin/xmlrpc.php

คำสั่งนี้จะอนุญาตให้บอทเข้าถึงไฟล์ xmlrpc.php ในไดเรกทอรี /wp-admin/

Sitemap (เสริม)

Sitemap เป็นไฟล์ XML ที่แสดงรายการหน้าเว็บทั้งหมดในเว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถระบุ Sitemap ของคุณในไฟล์ robots.txt เพื่อช่วยให้บอทค้นหาและดัชนีหน้าเว็บของคุณได้ง่ายขึ้น ตัวอย่างเช่น

Sitemap: https://www.example.com/sitemap.xml

คำสั่งนี้จะแจ้งให้บอททราบว่า Sitemap ของเว็บไซต์ของคุณอยู่ที่ https://www.example.com/sitemap.xml

วิธีเขียน robots.txt ที่ดี

การเขียน robots.txt ที่ดีมีหลักการดังนี้

ตรวจสอบความถูกต้องของ Syntax

Syntax ของไฟล์ robots.txt มีความสำคัญมาก หาก Syntax ผิด บอทอาจไม่สามารถอ่านไฟล์ของคุณได้ คุณควรใช้เครื่องมือทดสอบ robots.txt เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์ก่อนใช้งาน

เครื่องมือทดสอบ robots.txt

โฟกัสที่การบล็อกคอนเทนต์ที่ไม่สำคัญ

คุณไม่จำเป็นต้องบล็อกทุกหน้าเว็บในเว็บไซต์ของคุณ มุ่งเน้นไปที่การบล็อกคอนเทนต์ที่ไม่สำคัญ เช่น ไฟล์รูปภาพขนาดเล็ก ไฟล์ CSS และ JavaScript

ใช้ Disallow อย่างชาญฉลาด

คำสั่ง Disallow มีพลังมาก ใช้มันอย่างชาญฉลาดเพื่อหลีกเลี่ยงการบล็อกหน้าเว็บที่สำคัญ ศึกษาคู่มือผู้ใช้ของ Search Engine อย่างละเอียด

ตัวอย่างการใช้ Disallow

Disallow: /wp-content/plugins/
Disallow: /wp-content/themes/
Disallow: /wp-includes/

คำสั่งนี้จะบล็อกบอทไม่ให้เข้าถึงไดเรกทอรี plugins, themes และ includes ของ WordPress ซึ่งเป็นไดเรกทอรีที่ไม่จำเป็นสำหรับผู้ใช้ทั่วไป

กรณีศึกษา: เว็บไซต์ E-commerce

ลองนึกภาพเว็บไซต์ E-commerce ที่มีสินค้าหลายพันรายการ เว็บไซต์นี้อาจมีหน้าเว็บหลายหมื่นหน้า การบล็อกหน้าเว็บทั้งหมดในเว็บไซต์ อาจส่งผลเสียต่อ SEO

วิธีที่ดีกว่าคือ การบล็อกหน้าเว็บที่ไม่สำคัญ เช่น หน้าที่แสดงผล 404 หน้าสำหรับสินค้าที่ไม่มีจำหน่ายแล้ว หรือหน้าสำหรับการเข้าสู่ระบบ นอกจากนี้ เว็บไซต์ E-commerce ควรมี Sitemap ที่ครอบคลุม เพื่อช่วยให้บอทค้นหาและดัชนีหน้าสินค้าได้ง่ายขึ้น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการเขียน robots.txt

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการเขียน robots.txt มีดังนี้

บล็อกคอนเทนต์ที่สำคัญโดยไม่ตั้งใจ

เป็นเรื่องง่ายที่จะบล็อกคอนเทนต์ที่สำคัญโดยไม่ตั้งใจ ตรวจสอบ Syntax ของไฟล์ robots.txt อย่างละเอียดก่อนใช้งาน

Syntax Error

Syntax Error เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของปัญหา robots.txt ใช้เครื่องมือทดสอบ robots.txt เพื่อตรวจสอบความถูกต้องของไฟล์

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

Q: robots.txt สำคัญสำหรับเว็บไซต์ทุกประเภทหรือไม่

A: ใช่ robots.txt สำคัญสำหรับเว็บไซต์ทุกประเภท ไม่ว่าเว็บไซต์ของคุณจะเป็นเว็บไซต์ส่วนตัว เว็บไซต์ธุรกิจ หรือบล็อก

Q: ฉันควรอัปเดต robots.txt บ่อยแค่ไหน

A: คุณควรอัปเดต robots.txt เมื่อใดก็ตามที่คุณเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเว็บไซต์ของคุณ หรือเมื่อคุณเพิ่มหรือลบหน้าเว็บ

Q: ฉันสามารถใช้ robots.txt เพื่อป้องกันไม่ให้ Search Engine ดัชนีเว็บไซต์ของฉันได้หรือไม่

A: ใช่ คุณสามารถใช้ robots.txt เพื่อป้องกันไม่ให้ Search Engine ดัชนีเว็บไซต์ของคุณได้ แต่ไม่แนะนำ เว็บไซต์ของคุณจะไม่สามารถแสดงผลในผลการค้นหา ซึ่งอาจส่งผลเสียต่อ SEO ของคุณ

Q: มีเครื่องมืออะไรบ้างที่ฉันสามารถใช้เขียน robots.txt

A: มีเครื่องมือมากมายที่คุณสามารถใช้เขียน robots.txt เครื่องมือยอดนิยมบางตัว ได้แก่ Google Search Console, Bing Webmaster Tools และ Robots.txt Tester

Q: ฉันควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ SEO ในการเขียน robots.txt หรือไม่

A: หากคุณไม่แน่ใจว่าจะเขียน robots.txt อย่างไร คุณควรขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญ SEO ผู้เชี่ยวชาญ SEO สามารถช่วยคุณเขียน robots.txt ที่เหมาะกับเว็บไซต์ของคุณ

บทสรุป

robots.txt เป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับ SEO การเขียน robots.txt ที่ดีจะช่วยให้ Search Engine ค้นหาและดัชนีเว็บไซต์ของคุณได้ง่ายขึ้น ซึ่งจะช่วยให้เว็บไซต์ของคุณติดอันดับต้นๆ ในผลการค้นหา และดึงดูดผู้เข้าชมมากขึ้น